Hobby-lab: analoge signature analyzers

(gepubliceerd op 29-09-2026)

Met een analoge signature analyzer kunt u achterhalen wat voor soort onderdeel een onbekend component is en of dit onderdeel nog goed is. In dit artikel beschrijven wij de werking en geven een marktoverzicht van leverbare apparaten.

Kennismaking met analoge signature analyzers

Andere benamingen

Vaak treft u andere benamingen aan voor dit soort apparatuur:

       - ASA-tester

       - Componenten-tester

       - VI curve-tracker

       - Lissajous-tester

       - Huntron-tracker

       - Octopus-circuit

Wat is een analoge signatuur?

Een analoge signatuur van een elektronisch onderdeel is als het ware een unieke pasfoto, die onmiddellijk duidelijk maakt met welk soort onderdeel u te maken hebt. Het is een X/Y-grafiekje, dat het verband geeft tussen de spanning over het onderdeel en de stroom die, als gevolg van deze spanning, door het onderdeel vloeit. De spanning wordt altijd uitgezet op de horizontale X-as, de stroom op de verticale Y-as. In het onderstaand voorbeeld ziet u bijvoorbeeld de analoge signatuur van een transiënt voltage suppressor, een TVS. Dit plaatje is uniek voor een dergelijk onderdeel.

De analoge signatuur van een transiënt voltage suppressor.
(© Electron Plus Instruments)

Een voorbeeld: De analoge signatuur van een weerstand

Aan de hand van dit voorbeeld verduidelijken wij hoe een analoge signatuur tot stand komt. De weerstand R wordt in serie met een ampèremeter op een instelbare voeding U aangesloten. Over de weerstand staat een voltmeter. De weerstand voldoet uiteraard aan de wet van ohm:

U = I • R

of

I = U / R

De stroom I door een weerstand is gelijk aan de spanning U over de weerstand, gedeeld door de waarde van de weerstand R. Stel dat de weerstand een waarde van 1 Ω heeft.

U moet nu de spanning van de voeding stapsgewijs verhogen van -5 V tot +5 V en bij iedere stap zet u de waarden van de gemeten spanning en stroom in een grafiekje. 

Bij een voedingsspanning van -5 V loopt er een stroom van -5 A door de weerstand. Dat is punt A in de grafiek. Als u de spanning stapsgewijs verhoogt naar 0 V zult u merken dat ook de stroom stapsgewijs naar 0 A gaat. Bij -2 V bedraagt de stroom -2 A, dat geeft punt B. Bij 0 V is de stroom uiteraard nul, dat levert punt C op.

U gaat nu verder met positieve spanningen. Bij +3 V is de stroom +3 A, zie punt D. Tot slot van de metingen zal een spanning van +5 V een stroom van +5 A genereren, punt E.

Zoals u ziet liggen de punten A tot en met E keurig op een rechte lijn. Als u die lijn in de grafiek tekent heeft u de analoge signatuur van de weerstand ontworpen.

Een lineaire weerstand wordt dus uniek gekarakteriseerd door een rechte, schuine lijn. Hoe lager de weerstandswaarde, hoe steiler deze lijn verloopt. Er valt dan immers slechts weinig spanning over het onderdeel. Is de weerstand erg hoog, dan valt de lijn vrijwel samen met de horizontale as. Er vloeit dan immers nauwelijks stroom door het onderdeel.

Het ontstaan van de analoge signature van een weerstand. (© 2026 Jos Verstraten)

Het automatisch tekenen van de analoge signature

Uiteraard is het vrij gemakkelijk om zo'n analoge signature door een brokje elektronica te laten tekenen. Het volstaat immers de spanningsbron te vervangen door een driehoekspanningsgenerator en de twee meters door de horizontale en verticale afbuiging van een op X/Y-bedrijf ingestelde oscilloscoop. In die modus stuurt het ene kanaal van de oscilloscoop de links/rechts positie van de lichtstip (X) en het tweede kanaal de op/neer-positie (Y) van dezelfde stip. 

In het behandelde voorbeeld zouden de toppen van de driehoekspanning moeten samenvallen met -5 V en met +5 V. De versterkingfactoren van de horizontale (X) en verticale (Y) kanalen van de oscilloscoop zouden dan op 1 V/div moeten worden ingesteld. 

Het kan nog eenvoudiger

Niet alleen een driehoekspanning kan worden ingesteld op een spanningsverloop tussen -5 V en +5 V. Dat kan uiteraard ook met een sinusvormige spanning. Het allereenvoudigst schema van een analoge signature analyzer herleidt zich dan tot wat u ziet in de onderstaande figuur. De trafo Tr1 levert secundair een sinusspanning van bijvoorbeeld 3,5 V. Dat signaal heeft een top-tot-top waarde van ongeveer 10 V, dus van -5 V tot en met +5 V. De kleine weerstand R2 is de stroomsensor weerstand. De spanning hierover is recht evenredig met de stroom die door het DUT (Device Under Test) R3 vloeit. Die spanning wordt aangeboden aan het Y-kanaal van de oscilloscoop. De spanning over het DUT gaat naar het X-kanaal.

De weerstand R1 is de verplichte serieweerstand die voorkomt dat de secundaire van de trafo wordt kortgesloten als u per ongeluk de uitgangen van de schakeling kortsluit.

Het meest rudimentaire schema van een ASA-tester.
(© 2026 Jos Verstraten)

Dat zo'n simpele schakeling uitstekende resultaten levert bewijst onderstaande foto, waar u de analoge signature van een weerstand ziet, weergegeven met een dergelijke schakeling op het scherm van een ouderwetse kathodestraalbuis oscilloscoop. Moderne digitale oscilloscopen zijn helaas niet zo goed in de weergave van X/Y-oscillogrammen.

Analoge signature van een weerstand.
(© 2026 Jos Verstraten)

Verfraaiing van het basisschema

Uiteraard kunt u allerlei verfraaiingen aanbrengen aan het basisschema. Zo kunt u met schakelaars de maximale spanning en stroom op diverse waarden instellen. Dat is handig, want de analoge signature van een zenerdiode van 24 V krijgt u niet in beeld als u werkt met een maximale spanningszwaai van slechts 10 V. In de onderstaande figuur ziet u het schema van een ASA-tester die in 2006 ontworpen is door Rod Elliott en gepubliceerd is op de site van 'Elliott Sound Products'. Met de schakelaar Sw2 kunt u de maximale spanning instellen op 6 V of 30 V effectief. Met de schakelaar Sw3 bepaalt u de maximale stroom, 2 mA of 20 mA, die door het DUT mag vloeien.

De ASA-tester die is ontworpen door Rod Elliott. (© 2006 Elliott Sound Products)

Het interpreteren van de signaturen

Veel ervaring noodzakelijk

In tegenstelling tot het interpreteren van de meetresultaten van een digitale multimeter eist het begrijpen van de beelden van een ASA-tester best wel veel ervaring. Sommige signaturen lijken bijvoorbeeld heel erg op elkaar en dan komt er een grote dosis ervaring aan te pas om te snappen wat het beeld op het scherm van uw oscilloscoop nu eigenlijk te zeggen heeft.

In dit deel van dit artikel laten wij u kennis maken met de analoge signaturen van de onderdelen die u in de elektronica praktijk het meest tegenkomt. Alle voorgestelde signaturen zijn opgenomen met de ASA100 van electronplus en zijn overgenomen uit de handleiding van dit apparaat.

Denk er bij het interpreteren van de signaturen aan dat de horizontale as de spanning over het onderdeel geeft en de verticale as de stroom door het onderdeel.

Kortsluiting en open circuit

Dat zijn twee speciale gevallen van de signatuur van een weerstand. Een kortsluiting komt overeen met een weerstand gelijk aan nul en dus geen spanning over het onderdeel. Vandaar een verticale lijn. Een open circuit komt overeen met een oneindig hoge weerstand waardoor geen stroom loopt. Dat uit zich in een horizontale lijn op het scherm.

De signaturen van een kortsluiting en een open circuit.
(© 2026 electronplus)

Lineaire weerstanden

Zoals reeds bekend hebben deze onderdelen een rechte lijn als signatuur. De hoek tussen deze lijn en de horizontale as is afhankelijk van de waarde van de weerstand. Kleine weerstanden geven een grote hoek, grote weerstanden een kleine hoek.

De signaturen van kleine en grote weerstanden. (© 2026 electronplus)

Condensatoren

Als u een condensator op een wisselspanning aansluit gaat er een stroom door het onderdeel vloeien waarvan de waarde onder andere afhankelijk is van de grootte van de condensator. Bovendien ontstaat er een faseverschil tussen de stroom en de spanning. De stroom ijlt voor op de spanning. Het gevolg is dat de analoge signatuur van een perfecte condensator een ellips is. Een kleine condensator geeft een platte ellips, er vloeit immers niet veel stroom door het onderdeel. De pijltjes in de onderstaande signaturen geven de richting aan waarin het beeld op het scherm wordt opgebouwd. Bij condensatoren draait de stip die de ellips vormt dus altijd met de wijzers van de klok mee. De meest rechtse signatuur geeft het beeld van een condensator die een bepaalde lekstroom heeft. De ellips vertoont een van 90° afwijkende hoek ten opzichte van de horizontale as.

De signaturen van kleine en grote condensatoren. (© 2026 electronplus)

Spoelen

Spoelen of zelfinducties hebben ook een ellips als analoge signatuur. Deze wordt echter tegen de wijzers van de klok geschreven. Een tweede verschil met de ellipsen van de condensatoren is dat een grote spoel een platte ellips als signatuur oplevert.

De signaturen van kleine en grote spoelen. (© 2026 electronplus)

Diverse soorten diodes

Met een ASA-tester kunt u gemakkelijk achterhalen wat voor soort diode er opgesloten zit in dat minuscule naamloze onderdeeltje dat u ergens op een print aantreft. Aan de positie op het scherm waar de knik in de grafiek zit kunt u bepalen of de diode een germanium of silicium type is. Hetzelfde geldt voor LED's:

       - IR-LED: kleiner dan 1,6 V

       - Rode LED: 1,6 V tot 2,0 V

       - Oranje LED: 2,0 V tot 2,1 V

       - Gele LED: 2,1 V tot 2,2 V

       - Groene LED: 1,9 V tot 4,0 V

       - Blauwe LED: 2,5 V tot 3,7 V

       - UV-LED: 3,0 V tot 4,1 V

Ook een schottkydiode en een zenerdiode hebben een duidelijk herkenbare signatuur. Of u de doorslagspanning in de signatuur van een zenerdiode ziet hangt uiteraard af van de grootte van de testspanning en van de waarde van de zenerspanning. Als de ASA-tester met slechts ±5 V werkt kunt u niet verwachten dat u de doorslagspanning van een zenerdiode van 24 V op het scherm ziet.

De signaturen van diverse soorten diodes. (© 2026 electronplus)

Transistoren

Bij transistoren moet u er rekening mee houden dat deze onderdelen twee toestanden kennen: geleiden en sperren. De analoge signaturen zijn in beide gevallen nogal verschillend. Als een transistor helemaal geleidt staat er nauwelijks spanning tussen collector en emitter of tussen drain en source en lijkt het signatuur op dat van een zeer lage weerstand. In de onderstaande illustratie ziet u wat voorbeelden van de signaturen van de juncties van diverse transistoren.

De signaturen van transistoren. (© 2026 electronplus)

Beveilingscomponenten

Dat is interessant, want deze gaan in de praktijk nogal vaak stuk. In de onderstaande illustratie ziet u de op elkaar lijkende signaturen van een TVS (Transient Voltage Suppressor) en een MOV (MetalOxide Varistor). Waar u de knikken in de grafieken ziet hangt uiteraard af van de grootte van de testspanningen en van de waarde van de doorslagspanning van de onderdelen.

De signaturen van een TVS en een MOV. (© 2026 electronplus)

Commerciële analoge signature analyzers

Inleiding

Als u geen zin hebt om zo'n nuttig meetapparaatje zélf te bouwen of na te bouwen kunt u kiezen uit een heleboel voornamelijk Chinese ASA-testers. Onder de merknaam Maxgeek worden bijvoorbeeld al meer dan tien ASA-testers aangeboden. De prijzen lopen nogal uiteen: van een paar tientjes tot een paar honderd euro. Dat grote prijsverschil vereist een verklaring. De twee praktische schema's van ASA-testers die tot nu toe in dit artikel zijn gepubliceerd zijn vrij rudimentair zonder extra toeters en bellen. Het zijn deze extra toeters en bellen die het ene apparaat onderscheiden van het andere en de prijsverschillen verklaren. Een lijstje van die extra toeters en bellen die u kunt aantreffen:

• Twee kanalen:
  De meeste commerciële ASA-testers hebben twee kanalen, A en B genoemd. U kunt dan twee identieke componenten op het apparaat aansluiten en met een druk op een knop de ene signatuur of de andere signatuur op het scherm zetten.
• Automatische omschakeling:
  Sommige apparaten hebben de mogelijkheid de signaturen van beide kanalen afwisselend of zelfs samen op het scherm te zetten.
• Instelbare testspanning:
  Met een schakelaar kunt u de gebruikte testspanning op diverse waarden instellen.
• Instelbare testfrequentie:
  Idem met de frequentie van het testsignaal. Waarden die u aantreft liggen tussen 20 Hz en 20 kHz. 
• Instelbare maximale stroom:
  Met een draaischakelaar kunt u de maximale stroom die door het DUT wordt gestuurd instellen.
• Instelbare serieweerstand:
  Ook deze zeer noodzakelijke beveiligingsweerstand is bij sommige apparaten met een potentiometer of een schakelaar in te stellen.
• Ingebouwde voeding:
  Sommige apparaten moet u aansluiten op een externe voeding. Andere zijn voorzien van oplaadbare accu's waaruit de noodzakelijke interne voedingsspanningen worden afgeleid.
• De trigger-uitgang:
  De blauwe trigger-uitgang op veel Chinese ASA-testers is bedoeld om transistoren zowel in sperrende als in geleidende toestand te kunnen testen. U sluit de collector en emitter of de drain en source aan op de twee ingangen van de tester. U verbindt de blauwe trigger-uitgang via een weerstand met de basis of de gate. De ASA-tester levert om de seconde een positieve puls van ongeveer 5 V op de trigger-uitgang. De halfgeleider gaat dan van sperrende naar geleidende toestand en aan de hand van de wisselende signatuur kunt u vaststellen of de transistor in goede staat is.
• Eigen display:
  Goedkope ASA-testers hebben twee BNC-connectoren waarop u een oscilloscoop kunt aansluiten. Duurdere apparaten hebben een eigen LCD-schermpje, vaak in kleur, waarop de signaturen verschijnen.
• Processorbesturing:
  De duurste apparaten zijn volledig digitaal bestuurd en deze kunt u instellen via een menu en een paar drukknopjes. Die apparaten schrijven niet alleen de signatuur van het DUT op hun scherm, maar geven ook numerieke informatie over de spanningen en de stromen.
• USB-interface:
  Die apparaten kunt u via een USB-kabel aansluiten op een Windows-PC. Via geëigende software kunt u de signaturen in een eigen Windows-venster op uw monitor openen.

 

De Huntron-trackers

In de inleiding van dit artikel werd reeds gesteld dat ASA-testers ook wel 'Huntron-trackers' worden genoemd. Het Amerikaanse bedrijf Huntron werd opgericht in 1976 met de introductie van de originele Huntron Tracker-1000. Dat was een van de allereerste stand-alone meetapparaten die gebruik maakte van de Analog Signature Analysis testmethode. Dit apparaat werd net zo'n legende als de gitzwarte AVO-meter en is nog steeds erg geliefd onder elektronica beoefenaars. Uiteraard is het apparaat vrij zeldzaam geworden. Aanbieders op eBay vragen er gemiddeld tussen € 500,00 en € 800,00 voor, afhankelijk van de staat van het apparaat.

Huntron bestaat nog steeds, maar richt zich nu volledig op de professionele markt met apparaten die meer dan € 5.000,00 kosten. Omdat wij vinden dat dergelijke apparatuur volledig buiten het begrip 'hobby-elektronica' valt, zullen wij aan de Huntron apparatuur dan ook geen aandacht besteden in dit artikel.

De legendarische Tracker-1000 van Huntron. (© eBay)

De Kit 1110 van SmartKit

De goedkoopste aanbieding van een ASA-tester die wij kunnen vinden is het 'Kit 1110' bouwpakketje van de Griekse bouwpakketten leverancier SmartKit. Dit bouwpakketje kost ongeveer vijftien euro en bevat een klein trafootje en een klein printje dat niet veel meer bevat dan de meest rudimentaire uitvoering van een ASA-tester.

De Kit 1110 van SmartKit. (© SmartKit)

De NI-210SJ van Maxgeek

Dit is de goedkoopste ASA-tester van Maxgeek. Het apparaat heeft twee ingangen die u afzonderlijk of automatisch wisselend op het scherm van een externe oscilloscoop kunt zetten. Op de achterzijde van de behuizing zijn twee BNC-connectors aanwezig en de connector voor de 24 Vdc voeding. Deze wordt geleverd door een netadapter die wel of niet meegeleverd wordt, afhankelijk van de prijs van het aanbod. Bij Banggood is de NI-210JS, inclusief netadapter, te koop voor ongeveer € 35,00.

Met vier drukknoppen kunt u de frequentie van het testsignaal instellen:

       - 20 Hz voor het testen van grote condensatoren.

       - 100 Hz voor algemene passieve componenten en elco's.

       - 1 kHz voor halfgeleiders en weerstanden.

       - 10 kHz voor kleine inductors en condensatoren en hoogfrequente diodes.

De testspanning bedraagt slechts 4 V. Met een draaipotentiometer kunt u de waarde van de serieweerstand instellen, met een tweede de snelheid van het alternerend weergeven van kanaal A en kanaal B. Op de blauwe banaanstekkerbus 'T' verschijnt de triggerpuls.

De NI-210SJ van Maxgeek. (© Banggood)

De NI-210YS van Maxgeek

Wat elektronica betreft is dit 'apparaat' te vergelijken met de NI-210SJ. Wij schrijven 'apparaat' tussen aanhalingstekens, omdat de NI-210YS niets meer is dan een bestukte print met een plaatje perspex er overheen als bescherming.

De potentiometer voor het instellen van de serieweerstand is hier vervangen door een vierstanden schuifschakelaar die weerstanden van 56 Ω, 1 kΩ, 10 kΩ en 51 kΩ in serie met het DUT opneemt. De ingang voor kanaal B is afwezig en is gecombineerd met de trigger-uitgang. Door middel van een schuifschakelaartje onder de blauwe banaanstekkerbus kunt u de functie van deze bus selecteren: kanaal B of triggerpuls.

Bij de meeste verkooppunten moet u iets van € 40,00 voor deze print betalen.

De NI-210YS van Maxgeek. (© Banggood)

De HZ65 van Hameg

Deze beroemde Duitse fabrikant van niet al te dure, maar uitstekende kathodestraal oscilloscopen heeft ook een ASA-tester ontwikkeld. De eerste versie van de HZ65 kwam in 1980 op de markt. Kort daarna volgde de HZ65-2 en de latere revisie, de HZ65-3, bleef tot het jaar 2000 in productie. Het is een klein netgevoed kastje, dat met twee kabels met uw oscilloscoop wordt verbonden. 

Op de keper beschouwd is de HZ65 een apparaat met veel minder mogelijkheden dan de moderne (en veel goedkopere) Chinese ASA-testers. Het is vooral de naamsbekendheid van Hameg die dit apparaat nog zo gewild maakt. U moet er op de schaarse aanbiedingen op eBay soms wel € 100,00 voor betalen, een bedrag dat dit apparaat eigenlijk niet waard is.

De HZ65 van Hameg. (© elektrotanya)

Het apparaat werkt met een via een trafo uit het net afgeleide testspanning van 8,2 Veffectief. Bijzonder is wel dat u de maximale stroom in drie stappen kunt instellen: 3,7 mA, 37 mA en 320 mA. Behalve via de twee standaard banaanstekkerbussen kunt u het te testen component ook in een driepolig voetje prikken. Met een schuifschakelaartje kunt u de pennen 1-2, 1-3 of 2-3 activeren.

In de onderstaande figuur hebben wij het schema van de eerste versies van de HZ65 weergegeven. U ziet het, elektronisch stelt dit apparaat erg weinig voor!

Het schema van de HZ65 van Hameg. (© elektrotanya)

De HW-210M van een onbekende fabrikant

Van de HW-210M is geen specifieke producent te vinden. Het is een zogenaamd 'white-label' apparaat dat door diverse firma's onder diverse namen en met afwijkende specificaties op de markt wordt gebracht. In grote lijnen biedt deze ASA-tester dezelfde functies als de reeds besproken NI-210SJ. Met vier drukknoppen kunt u een van vier signaalfrequenties (14 Hz, 40 Hz, 350 Hz, 2 kHz) selecteren. Met de A/B drukknop kunt u kiezen welke signatuur u op het scherm wilt zien. Ook dit apparaat biedt het alternerend tonen van beide signaturen, waarbij een draaiknop 'ALT' ter beschikking staat om de snelheid van het omschakelen in te stellen. 

Het apparaat wordt geleverd met een netstekkervoeding die 24 Vdc levert. U moet uw oscilloscoop instellen op gevoeligheden van 1 V/div. U moet rekenen op een prijs van ongeveer € 70,00.

De HW-210M wordt aangeboden in een fraai kastje. (© Amazon)

De VT-1 van Vitrix

Deze ASA-tester lijkt als twee druppels water op de legendarische componententester TC1 en alle klonen daarvan. Niet verbazingwekkend, want de VT-1 kan alles wat de TC1 kan, inclusief de infrarood code decoding, maar biedt als extra functie een volledig door de software aangestuurde ASA-tester. En dit alles voor een prijs van ongeveer € 72,00!

De specificaties zijn vrij spectaculair:

       - Meetspanning: 0 V ~ 12 V met een stapgrootte van 100 mV

       - Meetfrequentie: 10 Hz ~ 9 kHz met een stapgrootte van 10 Hz

       - Serieweerstand: 100 Ω ~ 25,5 kΩ met een stapgrootte van 100 Ω

       - Uitgangsstroom: 30 mA maximaal

       - Resolutie numerieke spanningsmeting: 100 mV

       - Resolutie numerieke stroommeting: 10 μA

       - Capaciteit accu: 1.000 mAh

       - Afmetingen: 86,8 mm x 69,7 mm x 27,3 mm

De VT-1 van Vitrix. (© AliExpress)

De NI-210SC van Maxgeek

Dit is een uitgebreidere en dus duurdere versie van de NI-210SJ. Voor ongeveer € 90,00 (Banggood) krijgt u een ASA-tester met ingebouwd 2,0 inch TFT-scherm en volledige drukknopbediening. Het apparaat heeft uiteraard twee kanalen en wordt gevoed uit een ingebouwde lithium accu met een capaciteit van 3.000 mAh. De laadpoort is type USB-C. U kunt met de drukknopjes 18 diverse frequenties instellen en 9 serieweerstandswaarden. De testspanning is vast en bedraagt 4,0 V

De NI-210SC van Maxgeek. (© Banggood)

De PL026 van WOYO

Deze in een aantrekkelijke behuizing ondergebrachte ASA-tester biedt voor € 110,00 ongeveer dezelfde mogelijkheden als de NI-210SC. De presentatie ziet er wél iets moderner uit. U herkent de drukknopjes voor het instellen van de frequentie en het wijzigen van de serieweerstand. Ook de drukknop 'A/B' mag uiteraard niet ontbreken. De laadpoort zit aan de rechter zijkant, de vier banaanstekkerbussen aan de voorzijde. Aan de rechter zijkant is een draaiknopje aanwezig, waarmee u de signatuur van kanaal B over het scherm kunt verplaatsen. U kunt namelijk beide signaturen samen op het schermpje zetten.

Dit apparaat wordt gevoed uit twee niet meegeleverde type 18650 V accu's van 4,2 V. De frequentie is instelbaar tussen 20 Hz en 15 kHz, de serieweerstand tussen 50 Ω en 7 kΩ.

De PL026 van WOYO. (© Banggood)

De NI-210P van Maxgeek

Dit ongeveer € 250,00 kostend apparaat biedt met drukknoppen instelbare signaalniveaus, signaalfrequenties en serieweerstanden. U kunt de signaturen zowel bewonderen op het ingebouwd schermpje als op uw oscilloscoop. Op de achterzijde zijn namelijk twee BNC-connectoren aanwezig.

Het apparaat is leverbaar in twee versies, het enige verschil zijn de beschikbare spanningsniveaus:

       - Low Voltage Version: 0,5 V ~ 4,0 V ~ 8,0 V ~ 16,0 V

       - High Voltage Version: 4,0 V ~ 8,0 V ~ 16,0 V ~ 30,0 V

Verdere gegevens:

       - Serieweerstand: 500 Ω ~ 15 kΩ

       - Signaalfrequentie: 20 Hz ~ 15 kHz

       - Triggerpuls: 1,2 V ~ 12,0 V

De AAN/UIT-schakelaar en de voedingsconnector bevinden zich op de achterzijde van de behuizing.

De NI-210P van Maxgeek. (© Banggood)

De ASA100 van electronplus

Dit is een eenkanaals ASA-tester van het Engelse fabrikaat 'electronplus' die u via een USB-kabel moet aansluiten op uw PC. Met de bijbehorende software kunt u signaturen op het scherm van uw PC-monitor bekijken en de testcondities instellen. Dit apparaat kost bij Eleshop € 299,00.

De specificaties:

       - Signaalspanning: Tien waarden tussen 0,2 V en 10 V

       - Signaalfrequentie: Zeven waarden tussen 10 Hz en 1 kHz

       - Serieweerstand: 100 Ω ~ 1 kΩ ~ 10 kΩ

       - Voeding: Via de USB-kabel uit uw PC

       - Afmetingen: 112 mm x 90 mm x 35 mm

       - Gewicht: 300 g

De ASA100 van electronplus. (© Eleshop)

Dankzij de koppeling aan PC-software kunt u met de ASA100 dingen doen die u met geen enkel ander hier besproken apparaat kunt doen. U kunt bijvoorbeeld signaturen in het geheugen opslaan en de actuele signatuur van een getest component vergelijken met alle signaturen die in het geheugen zitten. 

Maar de ASA100 biedt veel meer! In de 'geavanceerde' modus kunt u de kenmerken van een complete printplaat (gouden printplaat genoemd) vastleggen en vergelijken met een identieke verdachte printplaat om defecte componenten te vinden. De kenmerken van de gouden printplaat kunnen worden opgeslagen voor later gebruik. Dat gaat efficiënt door een foto van de gouden printplaat op het scherm te zetten en met de cursor twee soldeerpunten te identificeren. Nadien kunt u op de 'echte' print die twee punten verbinden met de ASA100 en het signatuur van het onderdeel tussen die twee punten in het geheugen opnemen.

Vastleggen van de soldeerpunten op de 'gouden' print. (© electronplus) 

De TSH-210 van een onbekende fabrikant

Dit Chinese apparaat is een een-op-een kloon van de bekende Tektronix TR210. Zelfs het uiterlijk is gekopieerd! Deze ASA-tester kost ongeveer € 350,00 wat nogal veel is voor wat het apparaat te bieden heeft. De specificaties:

       - Testspanning: 3 V ~ 10 V ~ 15 V ~ 20 V ~ 60 V

       - Signaalfrequentie: 50 Hz ~ 200 Hz ~ 2 kHz

       - Serieweerstand: 54 Ω ~ 1,24 kΩ ~ 27,6 kΩ ~ 74,0 kΩ

       - Uitgangsstroom: 50 mA maximaal

       - Triggerspanning: 0 V ~ ±5,0 V

Beide signaturen kunnen samen op het scherm van uw oscilloscoop worden weergegeven.

De TSH-210 van een onbekende fabrikant. (© eBay)

De Tracker-3000 van Maxgeek

Dit is het paradepaardje van Maxgeek! Mag ook wel, want u moet er een sappige € 570,00 voor neertellen. De specificaties van dit apparaat zijn:

       - Testspanning: 0,6 V ~ 4,0 V ~ 8,0 V 16,0 V ~ 80,0 V

       - Signaalfrequentie: 1 Hz ~ 20 kHz in stappen van 1 Hz

       - Serieweerstand: 10 Ω ~ 12,75 kΩ in stappen van 50 Ω

       - Uitgangsstroom: 400 mA maximaal

       - Triggerspanning: 0 V ~ 16 V bij 70 mA maximaal

De Tracker-3000 van Maxgeek. (© AliExpress)

Curve-tracers

Inleiding

Weerstanden, condensatoren, spoelen en diodes hebben twee aansluitingen en een unieke signatuur die uitsluitend wordt bepaald door de waarde van het onderdeel en door de spanning die u tussen die twee aansluitingen zet. Anders ligt de zaak bij transistoren. Deze hebben immers drie aansluitingen en de signatuur van bijvoorbeeld een bipolaire transistor is niet alleen afhankelijk van de spanning die u tussen de collector en de emitter zet, maar ook van de stroom die u in de basis stuurt. Hetzelfde geldt uiteraard ook voor FET's en MOSFET's. Daar bepaalt de spanning op de gate mede hoe de signatuur van het onderdeel er uit zal zien.

Weliswaar hebben de meeste ASA-testers een trigger-uitgang, waarop een spanning staat die u (via een weerstand) op de basis of op de gate kunt aansluiten. U krijgt dan afwisselend twee signaturen in beeld. Eén bij volledig sperrende transistor en een bij volledig geleidende transistor. Een bipolaire transistor heeft echter voor iedere waarde van de basisstroom een iets andere signatuur en dat kan niet met de tot nu toe beschreven ASA-testers worden gemeten.

De curve-tracers

Om dit probleem op te lossen heeft met analoge signature analyzers ontworpen met drie uitgangen. Twee zijn bedoeld voor het aansluiten van de collector en de emitter of de drain en source. De derde levert een signaal dat u op de basis of de gate moet aansluiten. Op het scherm van uw oscilloscoop of op het scherm in de curve-tracer verschijnen dan niet een of twee signaturen, maar een heleboel die gecombineerd zijn tot één plaatje. In onderstaand voorbeeld ziet u bijvoorbeeld de signaturen-bundel van een BC107 transistor, opgenomen met zo'n curve-tracer. Iedere lijn in de bundel komt overeen met de signatuur van de transistor voor één welbepaalde basisstroom.

De signaturen-bundel van een BC107. (© 2023 Jos Verstraten)

Het werkingsprincipe van een curve-tracer

Een curve-tracer bestaat steeds uit een zaagtandgenerator, die een lineair stijgende spanning Uc over het onderdeel zet. Op deze manier wordt de horizontale spanningsas van de signaturen gevormd.

Om de bundel grafieken van een transistor op te wekken wordt er voor iedere zaagtand een andere stroom in de basis gestuurd. Een curve-tracer bevat dus als tweede belangrijke blok een trapspanningsgenerator Ub, die gesynchroniseerd wordt met de zaagtandgenerator.

De spanning over het te testen onderdeel staat tussen de massa en de collector en kan dus zonder meer worden afgetakt van de collector en aangeboden aan de horizontale versterker van de oscilloscoop. Iets moeilijker is het om de stroom door het onderdeel te meten. Dat kan alleen door een kleine weerstand Rc in serie met het te testen onderdeel op te nemen en de spanningsval over deze weerstand te meten. Deze is immers, zie de wet van Ohm, proportioneel met de grootte van de stroom die er doorheen vloeit. U kunt de spanningsval meten door de spanningen tussen beide aansluitingen van de weerstand en de massa van elkaar af te trekken in een verschilversterker. Aan de uitgang van deze versterker staat een spanning, die recht evenredig is met de grootte van de stroom door de weerstand en dus door het te testen onderdeel. Deze spanning stuurt de verticale versterker van de oscilloscoop.

Het werkingsprincipe van een curve-tracer. (© 2018 Jos Verstraten)

Verfraaiingen

Natuurlijk moet dit rudimentaire blokschema in de praktijk worden uitgebreid. Zo zal het duidelijk zijn dat het apparaat zowel positieve zaagtanden als negatieve zaagtanden moet genereren. Er bestaan immers NPN en PNP transistoren en N-kanaal en P-kanaal FET's en MOSFET's. Om dezelfde reden moet ook de sturing van de basis zowel positief als negatief uitgevoerd worden. Bovendien moet er behalve een trapvormige stroom voor het besturen van de basis ook een trapvormige spanning voor het besturen van de gate ter beschikking staan. Daarnaast is het handig als u zowel de grootte basis- en gate-sturing kunt instellen en de grootte van de zaagtandspanning regelbaar is.

Een transistor curve-tracer voor zelfbouw

Een supereenvoudige curve-tracer waarmee u al uw NPN-transistoren, immers de meest toegepaste in de praktijk, kunt testen op uw oscilloscoop is weergegeven in de onderstaande figuur.

De stuurkring bestaat uit een asymmetrische astabiele multivibrator (AMV), opgebouwd rond de transistoren T9 en T8. Transistor T9 staat normaal in verzadiging ingesteld en bijgevolg is zijn Uc zeer laag. Bij het omklappen van de schakeling komt hij even in spertoestand en wordt zijn collector positief. Op de collector van T9 ontstaan dus smalle positieve pulsjes. Zijn broertje T8 gedraagt zich, zoals de meeste broers, volledig tegendraads en levert smalle negatief verlopende impulsen af.

De zaagtandspanning ontspruit uit de samenwerking van T1 en T2. Transistor T1 is geschakeld als constante stroombron. Zijn basis wordt door twee diodes op een vaste spanning gehouden. De spanning over P1 zorgt ervoor dat de collectorstroom constant zal blijven. Zou de stroom stijgen, dan zal er over P1 meer spanning vallen, de emitter wordt minder positief en Ube daalt waardoor de transistor minder gaat geleiden en de Ic automatisch intoomt. Deze constante stroom laadt C1 op. De spanning over C1 stijgt bijgevolg lineair. Om de zo begeerde zaagtand te verkrijgen volstaat het dus C1 periodiek te ontladen, welke taak T2 welwillend op zich neemt. Normaal is hij gesperd, zijn basis is immers via weerstand R11 aangesloten op de collector van de verzadigde T9. Als de AMV omslaat trekt T2 basisstroom, gaat sterk geleiden en ontfermt zich over de in C1 opgehoopte lading. R2 dient als stroombegrenzer. Na de positieve puls gaat T2 dicht en wordt C1 weer opgeladen. Het tere zaagtandspanninkje over C1 moet nog wat sterker worden alvorens het goed wordt bevonden voor de dienst. T3 en T4 vormen een darlington-schakeling en zorgen ervoor dat u de zaagtand over R4 terugvindt, maar nu in staat stroom te leveren aan de te testen transistor. T4 moet worden voorzien van een koelster en R4 is een 1 W type. De potentiometer P1 laat toe de maximum waarde van Uce in te stellen. Deze potentiometer beïnvloedt de laadstroom en dus ook de spanning over C1.

Een supereenvoudige NPN curve-tracer. (© 2017 Jos Verstraten)

De te testen transistor is weergegeven in een gestippeld blokje. Over R5, een 1 W type, wordt een spanning afgetakt die evenredig is met de Ic van de te testen transistor. De waarde hangt af van de gevoeligheid van de verticale versterker van de gebruikte oscilloscoop. Als u 10 Ω of 100 Ω kiest is het gemakkelijk de uitgelezen spanning op het beeldscherm om te rekenen in collectorstroom. Met R5 = 100 Ω correspondeert iedere gemeten 0,1 V namelijk met 1 mA.

Stelt zich nog het probleem van het opwekken van de trapstroom. Transistor T7 zorgt hiervoor, in nauwe samenwerking met C2. In normale omstandigheden is deze transistor gesperd. Als de AMV omslaat komt T8 zoals reeds geschreven in verzadiging. Er ontstaat een negatieve sprong op de collector. Deze smalle puls wordt gedifferentieerd door C3 en R10. Transistor T7 zal even stroom trekken en hierdoor een kleine lading op C2 plaatsen. Over C2 komt dus een kleine spanning te staan. Bij iedere puls van de multivibrator zal T7 even geleiden, hetgeen een toename van spanning over de condensator tot gevolg heeft. Deze spanning stijgt dus trapvormig totdat de uni-junction transistor T6 het welletjes vindt en doorslaat. C2 wordt volledig ontladen en de cyclus herhaalt zich. Merk op dat voor C2 een grote condensator werd gekozen. Doet u dit niet, dan zal de lekstroom van de UJT de condensator een beetje ontladen, waardoor de basisstroom niet constant blijft gedurende het schrijven van een signatuur. Bovendien zullen de treden van de trapspanning dan niet allemaal even groot zijn.

De potentiometer P3 laat toe de grootte van de stroompuls in te stellen en dus ook het aantal treden van de trapspanning. Omdat iedere trap overeenkomt met één signatuur van de bundel, laat P3 toe het aantal signaturen, dat op het scherm van de scope zichtbaar wordt, in te stellen.

De trapspanning wordt via P2 naar een emittervolger T5 gestuurd. Deze potentiometer moet hoogohmig zijn, weer om te beletten dat C2 wordt ontladen. Op de emitter van T5 vindt u de trapspanning terug. De grootte van de treden en dus van Ib is in te stellen met P2. Deze spanning moet worden omgevormd tot een constante stroom. Zoals u weet heeft een constante stroombron een zeer hoge inwendige weerstand in vergelijking met de schakeling waarop zij is aangesloten. Omdat de impedantie van een geleidende emitter/basis-junctie zeer klein is, zal met R6 gelijk aan 100 kΩ aan deze voorwaarde worden voldaan.

De uni-junction transistor TIS43 is waarschijnlijk niet meer leverbaar. U kunt deze vervangen door de Amerikaanse 2N2646 die nog wél leverbaar is.

Commerciële curve-tracers

De CH-012EX curve-tracer van Thaikits

Door het Thaise bedrijf Thaikits wordt een goedkoop bouwpakketje van een eenvoudige transistor curve-tracer, lang geleden gepubliceerd in elektuur, aangeboden. U kunt het voor $ 38,00 bestellen via de website van het bedrijf. Helaas kunt u bij ThaiKits uitsluitend betalen via PayPal. Het pakketje wordt echter ook voor € 53,46 geleverd via eBay.

De voornaamste specificaties:

       - Voedingsspanning: ±15 V

       - Voedingsstroom: ±0,5 A max.

       - Test NPN en PNP bipolaire transistoren

       - Basisstromen low power: zeven stappen van ±24 μA tot ±168 μA

       - Basisstromen high power: zeven stappen van ±0,32 mA tot ±2,24 mA

       - Collector/emitter-spanning: +10 V of -10 V max.

       - Omschakelfrequentie: 642 Hz

Het bouwpakket bestaat uit twee printen. De ene bevat de symmetrische voeding van ±15 V. Een voedingstrafo wordt echter niet meegeleverd! De tweede print bevat de volledige elektronica van de curve-tracer.

De twee printen van de CH-012EX curve-tracer van Thaikits. (© 2023 Jos Verstraten) 

De curve-tracer V2.0 van Jasonkits

Deze curve-tracer van het Maltese bedrijf Jasonkits wordt geleverd als een kant-en-klaar printje met als afmetingen 10,0 cm bij 10,0 cm, zie de onderstaande foto. Op deze print zit een opsteekprintje met daarop een standaard LCD-display '2.8 TFT SPI 240x320'. De print bevat geen bedieningsorganen, de nogal rudimentaire bediening van het apparaatje gebeurt via het aanraakscherm.

Met deze JasonKits curve-tracer kunt u de karakteristieken opmeten van:

       - Allerlei soorten diodes.

       - Bipolaire transistors, PNP en NPN.

       - JFET's, N- en P-kanaal.

       - MOSFET's, N- en P-kanaal.

Daarnaast zet de software ook nog de versterkingsfactor β van bipolaire transistoren, de turn-on threshold spanning van MOSFET's of de cut-off threshold spanning van JFET's op het scherm. Er is geen voorziening aanwezig om de te testen onderdelen op het printje aan te sluiten, daar moet u zélf iets op verzinnen. Wél is er plaats voor een DIL-14 IC-voetje. Als u daar een 14-pens ZIF-socket in monteert, zo'n voetje met een hendeltje, kunt u in ieder geval halfgeleiders met dunne aansluitdraadjes in de print duwen om te testen.

Voor bipolaire transistors kunt u de minimale en maximale basisstroom instellen, in stappen van 50 μA, tussen 0 μA en 350 μA. Voor MOSFET's en JFET's kunt u de minimale en maximale gatespanning, in stappen van 1 V, instellen tussen 0 V en 12 V.

De prijs van de curve-tracer bedraagt € 37,63, maar Malta Post vraagt € 11,71 voor de verzending naar Nederland.

De curve-tracer V2.0 van Jasonkits. (© 2023 Jos Verstraten)

In het onderstaand oscillogram ziet u de volledige signaturen-bundel voor alle basisstromen tussen 0 μA en 150 μA van een BC107. Helaas wordt het plaatje ontsierd door het symbooltje van de NPN-transistor, die midden in de bundel wordt getekend. Veel logischer was het geweest als de software-ontwikkelaar dit (overigens overbodige) symbooltje in de rechter bovenhoek van het display had geplaatst, ver weg van de bundel. U ziet dat de software ook de versterkingsfactor β berekent en op het display zet.

De signaturen-bundel van een BC107. (© 2023 Jos Verstraten)

De BGDR curve-tracer van YiCheng Electronics

Het apparaat wordt via AliExpress door diverse aanbieders verkocht. De goedkoopste is de 'eTool Store' die er € 106,00 voor vraagt. Ook via eBay kunt u de BGDR curve-tracer kopen, zij het dat de prijzen daar aanmerkelijk hoger zijn.

Zoals uit de onderstaande foto blijkt krijgt u voor uw honderd euro geen compleet apparaat, maar alleen twee samengevoegde printjes, die u desgewenst zélf in een behuizing moet inbouwen. De printjes zijn 88 mm bij 100 mm groot en onderling verbonden door middel van veertien draadjes. Op het onderste printje is een standaard voedingsconnector aanwezig, waarop u een voedingsspanning van 18 Vdc moet aansluiten. Daarnaast treft u twee schuifschakelaars aan. Met de eerste zet u het apparaatje aan en uit, met de twee kiest u voor NPN- of PNP-transistoren. Onder de voedingsconnector zit een driepolig printkroonsteentje waarop u basis, emitter en collector van de te testen transistor moet aansluiten.

Op het bovenste printje is het 40 mm bij 52 mm groot LCD-display aanwezig en twee draaischakelaars met tien standen. Met de linker selecteert u de basisstroom, met de rechter de collectorweerstand en dus ook de collectorstroom. Rechts zitten twee kleine drukknopjes. Met de bovenste SW2 activeert u het menu, met de onderste SW1 selecteert u een optie uit dit menu en start een meetcyclus.

Rechtsonder ontbreekt een stuk van deze print, zodat het mogelijk is de schakelaars en het printkroonsteentje op de onderste print te bedienen en aan te sluiten.

Merk op dat de horizontale as slechts tot 6 V gaat. Dat is logisch, gelet de lage voedingsspanningen van ±9 V voor de interne schakelingen. Let op de twee schaalverdelingen links en rechts in beeld. Die geven de waarde van de collector- en basisstromen. Aan de hand van die cijfers kunt u uiteraard gemakkelijk de versterkingsfactor β van de halfgeleider berekenen: 

β = Ic / Ib

De BGDR curve-tracer van YiCheng Electronics. (© 2026 Jos Verstraten)

De CHY-BT2.2 curve-tracer van Yicheng Electronic Studio

Dit apparaat wordt aangeboden voor ongeveer € 175,00. Ook nu krijgt u een combinatie van twee printen zonder behuizing en zonder voeding. Het display is een 4-inch TFT IPS high-definition scherm met een resolutie van 320 x 480. U moet een symmetrische voeding van ±24 V ~ 4 A op het apparaat aansluiten. Met dit apparaat schrijft u de signaturen-bundel van bipolaire transistoren, FET's en MOSFET's.

De horizontale schaal gaat tot +24 V of -24 V. De basisstroom is in elf stappen instelbaar tussen 30 μA en 300 mA. Voor de collectorstroom gelden elf waardes tussen 12 mA en 5 A. Met de schakelaar worden serieweerstanden tussen 2 Ω en 486,9 Ω tussen de voeding en de collector opgenomen.

Het apparaat schrijft acht signaturen op het scherm. Het schrijven van één signatuur duurt ongeveer 200 ms. De totale bundel staat dus eerst na 1,6 seconde op het display!

De CHY-BT2.2 curve-tracer van CYE. (© 2026 Jos Verstraten)

(Banggood sponsor advertentie)
Bestel uw HW-210M ASA-tester bij Banggood